Woord vooraf

Dit blog gaat over (Grieks-)orthodoxe kloosters en kerken. Dus ook over ikonen, pelgrimeren en liturgie.
Tekst in grijs bevat een link.
Wilt u op de hoogte blijven van nieuwe blogs? Abonneer u onderaan de pagina.

maandag 10 augustus 2020

38 - HET KERKJE PANAGIA KAKAVIOTISSA/Η ΠΑΝΑΓΙΑ ΚΑΚΑΒΙΩΤΙΣΣΑ OP LIMNOS

Op het Griekse eiland Límnos werd zaterdag 8 augustus al een voorschot genomen op het grote Panagíafeest van 15 augustus. Toen ik dit las gingen mijn gedachten direct terug naar de zomer van 2013, toen ik een bezoek bracht aan deze bijzondere plek.

Om de verwachte hitte voor te zijn, beginnen mijn vrouw A en ik vroeg in de ochtend aan onze wandeling door de Kákavosbergen in het zuidwesten van het eiland Límnos. Doel van deze tocht is het kerkje van de Panagía Kakaviótissa. Het laatste gedeelte van het traject is flink klimmen over een mooi monopáti dat in het eerste gedeelte trappen heeft die met Europese subsidie zijn aangelegd. Het kerkje en de locatie zijn de inspanningen meer dan waard: een spectaculaire plek, in en onder een ogenschijnlijk ontoegankelijke rots.

Vier muren zonder dak is alles wat er over is van een klooster dat sinds 1305 behoorde tot een metóchi van het Megístis Lávrasklooster. In dat jaar namen monniken die tot het klooster behoorden, hun toevlucht tot het kerkje om zich te beschermen tegen de aanvallen van de Turken. 

De monniken kwamen van het nabij gelegen eilandje Agios Efstrátios (Grieks: Άγιος Ευστράτιος), dat door een chrysobul (decreet) van de Byzantijnse keizer Vasílios de Bulgarendoder in 1021 eigendom geworden was van I.M. Megístis Lávras. Het eilandje kreeg toen de naam 'Eiland van de jongeren', omdat er zoveel jonge monniken verbleven. Het Lávrasklooster bezit nog steeds een groot deel van de grond van het eiland en verhuurt die aan de lokale bevolking.

Panagía Kakaviótissa heeft als feestdag de dinsdag na Pasen, Heldere dinsdag en ook dus 15 augustus. Op deze dag wordt in het kerkje de Goddelijke liturgie gevierd in aanwezigheid van de ikoon van de Panagía. Bewoners van een naburig dorp, die haar door het jaar bewaren, brengen haar dan naar boven. De laatste monnik van de metóchi, zo vertelt het verhaal, vertrouwde de ikoon in een ver verleden toe aan een herder van het dorp, voordat hij zelf naar de Agion Oros vertrok. De Panagía Kakaviótissa-ikoon is een Παναγία Ρόδον το Αμάραντον-ikoon, de niet-verwelkende Roos.







maandag 27 juli 2020

37 - HEILIGE PANTELEIMONKERK, THESSALONIKI/ΝΑΟΣ ΑΓΙΟΥ ΠΑΝΤΕΛΕΗΜΟΝΟΣ, ΘΕΣΣΑΛΟΝΗΚΗ

Vandaag is het de feestdag van de Heilige Panteleïmon/Άγιος Παντελεήμων, de beschermheilige van artsen en vroedvrouwen. Daarom wil ik iets zeggen over een bijzondere kerk die aan hem gewijd is. 

Na twee à drie minuten lopen van het Mount Athos Center (Αγιορειτική Εστία) in Thessaloníki sta je voor de laat-Byzantijnse kerk van de Heilige Panteleïmon. De architectuur en de decoratie wijzen op de laat dertiende/vroeg veertiende eeuw en vermoedelijk ook naar de oorspronkelijke functie. De kerk kreeg pas in 1912 de naam van de heilige, na de val van het Ottomaanse rijk. Ze behoort tot het UNESCO werelderfgoed.




De kerk wordt geïdentificeerd met het katholikon van het Byzantijnse klooster Theotókos Perivléptos, dat ook bekend staat als het klooster van Kir Isaak (Κυρ Ισαάκ), naar zijn stichter, de Metropoliet van Thessaloníki Jacobus (Ιάκωβος) (1295-1314), later de monnik Isaak. In de Ottomaanse tijd 1568/1571 werd de kerk een moskee. Ze kreeg de naam Ishakiye Camii (Moskee van Isaak). Een mooie verwijzing naar de stichter dus.



Een tegenargument voor de genoemde identificatie pleit voor de theorie dat de kerk al rond 1500 een moskee werd en dat ze werd vernoemd naar de kadi (rechter) van de stad, Ishak Çelebi. Maar dit argument is niet echt sterk, ook niet omdat er op een belangrijke plaats een muurschildering van Jacobus de Godsbroeder (Ιάκωβος ο Αδελφόθεος) is aangebracht, een verwijzing toch wel naar de Metropoliet en stichter.

Bij de Kerk van de Heilige Panteleïmon zijn uit de Ottomaanse tijd nog een marmeren fontein en de basis van een verwoeste minaret te zien.






Bron: Culture.gr

dinsdag 30 juni 2020

36 - MARIANNE FREDRIKSSON: DE ICONENSCHILDERES

De Zweedse schrijfster Marianne Fredriksson (1927-2007) schreef twintig jaar geleden een prachtig kort verhaal getiteld 'De iconenschilderes'. Over het schilderen van ikonen, over mystiek. Het is een verhaal, over Elsa Katarina, om te bewaren:
























Bron: Margriet 2000

maandag 9 december 2019

35 - ORTHODOX KLOOSTER IN DE PEEL: INHOUDSOPGAVE POSTS RENOVATIEPROJECT 2018-2019


Klik op de regel om de gehele post te zien:

34 - ORTHODOX KLOOSTER IN DE PEEL: DE LAATSTE VIER MAANDEN, EEN TERUGBLIK
33 - ORTHODOX KLOOSTER IN DE PEEL: EEN 'NIEUWE' KIOSK VOOR DE BOEKEN
32 - ORTHODOX KLOOSTER IN DE PEEL: START VAN EEN NIEUW BEGIN, DERDE JAARGEDACHTENIS M MARIA
31 - ORTHODOX KLOOSTER IN DE PEEL: DRIE KLOKKEN IN DE NIEUWE KLOKKENTOREN
30 - ORTHODOX KLOOSTER IN DE PEEL: TWEE KRUISEN EN MEER
29 - ORTHODOX KLOOSTER IN DE PEEL: DE DEUREN, DE DEUREN, ΤΑΣ ΘΥΡΑΣ, ΤΑΣ ΘΥΡΑΣ....
27 - ORTHODOX KLOOSTER IN DE PEEL: STAND VAN ZAKEN 29 APRIL - 3 MEI 2019
26 - ORTHODOX KLOOSTER IN DE PEEL: FOTO-IMPRESSIE, 17 APRIL 2019
25 - ORTHODOX KLOOSTER IN DE PEEL: FOTO-IMPRESSIE, 14 APRIL 2019
23 - ORTHODOX KLOOSTER IN DE PEEL: NA HET DAK NU DE VLOER
22 - ORTHODOX KLOOSTER IN DE PEEL: EEN MAAND LATER: 25 MAART 2019
21 - ORTHODOX KLOOSTER IN DE PEEL: DE EERSTE STEIGERS ZIJN WEG!
20 - ORTHODOX KLOOSTER IN DE PEEL: BOUW IS 'STILL GOING STRONG'
18 - ORTHODOX KLOOSTER IN DE PEEL: HOOGSTE PUNT IS BEREIKT
17 - ORTHODOX KLOOSTER IN DE PEEL: DE VERBOUWING GAAT VERDER
16 - ORTHODOX KLOOSTER IN DE PEEL: UPDATE VERBOUWING JANUARI 2019
13 - ORTHODOX KLOOSTER IN DE PEEL: LAATSTE STAND VAN ZAKEN MET KERSTΜIS
10 - ORTHODOX KLOOSTER IN DE PEEL: BUITENMUREN VORDEREN, VLOERPROBLEMEN
9 - ORTHODOX KLOOSTER IN DE PEEL: NIEUWE MUREN, BOGEN, VLOER
7 - ORTHODOX KLOOSTER IN DE PEEL: OVER DE KLOOSTERKLOK(KEN)
4 - ORTHODOX KLOOSTER IN DE PEEL:  OPBOUWENDE WERKZAAMHEDEN, DE METSELAARS ZIJN ER
3 - ORTHODOX KLOOSTER IN DE PEEL: GOEDE BASIS: GRONDWERKZAAMHEDEN EN BETON STORTEN
2 - ORTHODOX KLOOSTER IN DE PEEL: ASBESTDAK IS VERWIJDERD, OPBOUW KAN BEGINNEN
681 - ORTHODOX KLOOSTER IN DE PEEL: ASBESTDAK IS VERWIJDERD, OPBOUW KAN BEGINNEN
680 - ORTHODOX KLOOSTER IN DE PEEL:  START VAN HET GROTE RENOVATIEPROJECT
679 - ORTHODOX KLOOSTER IN DE PEEL: FEEST GEBOORTE VAN DE MOEDER GODS, VERBOUWING IN AANKOMST
677 - ORTHODOX KLOOSTER IN DE PEEL: OMGEVINGSVERGUNNING VOOR RENOVATIEPROJECT VERLEEND

34 - ORTHODOX KLOOSTER IN DE PEEL: DE LAATSTE VIER MAANDEN, EEN TERUGBLIK

Ik wil in deze blog, in samenvatting, terugkijken op de laatste vier maanden van ons Renovatieproject. De terugblik begint daarom in augustus. Er zijn nog twee weken weken voor de grote kloosterviering van de Geboorte van de Moeder Gods. De renovatie van de kapel (het gebouw) is wel voltooid, maar er is nog veel werk te doen, van binnen en van buiten, om de honderden gasten te ontvangen. De zusters werken hard om alles zo goed mogelijk op orde te krijgen.











Zuster Andrea heeft bijvoorbeeld de oude kiosk leeggemaakt en alle boeken en ikonen overgebracht naar haar nieuwe 'boek- en ikonenwinkel'.












Daar heeft Stavros met zijn 'magische handen' voor de juiste planken gezorgd. Precies op tijd voor de grote panigíri is het werk afgerond. Er is veel moois te zien.



















Maar niet alleen binnen in het klooster wordt deze dagen hard gewerkt. Terwijl de brandende zon meedogenloos schijnt, leggen stoere mannen het voorplein aan



en stuurt Serafeim de herdenkingsinscriptie naar de juiste plaats. 







Ikonen en glasmozaïeken
Kort voor het kloosterfeest hebben de zusters met hulp van vader Silouan zelfs een begin kunnen maken met het terugplaatsen van de ikonen in de kerk.




 


De ikonen worden niet zomaar, willekeurig, opgehangen, m Johanna heeft daarvoor een nauwkeurig overdacht schema. Dat kost dus ook enige tijd. Maar begin december is de klus in grote lijnen geklaard.


Bovendien is het glas in de kerkdeuren en ramen voorzien van glasmozaïek. Deze mozaïeken zijn afkomstig uit de Onze Lieve Vrouwekerk in Arnhem (1914) en uit de Heilig Hartkerk, ook in Arnhem (1927).



 De zusters schrijven:
‘Geduld openbaart je iedere genade. En het is door geduld dat de heiligen alles ontvingen wat hen was beloofd.’, H. Pachomius de Grote, geciteerd door de zusters van het Heilig Orthodox Klooster in de Peel op hun website.
Je kunt zeggen dat de renovatie zo goed als klaar is. De stand van zaken is nu, dat de aanpassingen aan het oorspronkelijke plan veel kwalitatieve verbeteringen hebben opgeleverd wat betreft duurzaamheid, milieu, en comfort.
De zusters zeggen verder: ‘Financieel kunnen we zeggen dat we tot nog toe - in grote dankbaarheid aan alle weldoeners! - het enorme bedrag van € 348.000 hebben binnengekregen.
In verband met de extra uitgaven voor de vloer, vloerverwarming, het hout en binnen-timmerwerk en afwerking hebben we op dit moment (december 2019, Vasílis) nog zo'n € 17.000 nodig.’


Dank aan alle helpers, vrijwillig en beroepsmatig, donateurs en alle vrienden van het Orthodox Klooster in de Peel. Δόξα τω Θεώ, Eer aan God!